Trong những năm gần đây, cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống, lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn ngày càng gia tăng. Mỗi ngày, từ các hộ gia đình, chợ dân sinh, trường học, cơ quan, doanh nghiệp… đều phát sinh một khối lượng lớn rác thải. Nếu không được phân loại, thu gom và xử lý đúng cách, rác thải sẽ trở thành nguồn gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững của địa phương.

Bảo vệ môi trường không còn là khẩu hiệu, mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết đối với mỗi người dân. Trong đó, phân loại rác thải tại nguồn và chấm dứt hành vi đốt rác tùy tiện là hai việc làm quan trọng, cần được thực hiện nghiêm túc và đồng bộ.

Phân loại rác tại nguồn – việc nhỏ nhưng ý nghĩa lớn

Nhiều người vẫn có thói quen bỏ tất cả các loại rác vào chung một túi. Tuy nhiên, khi rác bị trộn lẫn, quá trình thu gom, tái chế và xử lý sẽ trở nên khó khăn, tốn kém và kém hiệu quả. Ngược lại, nếu được phân loại ngay từ đầu, nhiều loại rác có thể được tái sử dụng hoặc tái chế, góp phần giảm đáng kể lượng rác phải xử lý cuối cùng. Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, rác thải sinh hoạt cần được phân thành ba nhóm cơ bản:

Thứ nhất, rác có khả năng tái sử dụng, tái chế, như giấy, bìa carton, chai nhựa, lon kim loại, thủy tinh…

Thứ hai, rác thực phẩm, gồm thức ăn thừa, rau củ quả hỏng, lá cây, các loại chất hữu cơ dễ phân hủy.

Thứ ba, rác sinh hoạt khác, là những loại rác còn lại không thuộc hai nhóm trên.

Việc phân loại này không hề phức tạp. Chỉ cần trong mỗi gia đình chuẩn bị từ hai đến ba thùng hoặc túi đựng riêng biệt, chúng ta đã góp phần rất lớn vào công tác bảo vệ môi trường.

Lợi ích của phân loại rác là rất rõ ràng. Rác hữu cơ có thể được ủ làm phân bón cho cây trồng; rác tái chế trở thành nguồn nguyên liệu cho sản xuất; lượng rác phải chôn lấp hoặc xử lý bằng công nghệ cao sẽ giảm đi đáng kể. Điều đó không chỉ tiết kiệm chi phí cho Nhà nước mà còn giúp giảm ô nhiễm đất, nước và không khí.

Đốt rác – thói quen cần phải chấm dứt

Bên cạnh việc chưa phân loại rác, ở nhiều nơi vẫn còn tình trạng đốt rác sinh hoạt ngoài trời. Một số người cho rằng đốt rác là cách xử lý nhanh gọn, giảm mùi hôi và giảm lượng rác tồn đọng. Nhưng thực tế, đây là hành vi gây nhiều tác hại nghiêm trọng đối với môi trường và sức khỏe con người. Khi đốt rác, đặc biệt là các loại nhựa, cao su, túi nilon, xốp, vải sợi tổng hợp…, sẽ phát sinh nhiều chất độc hại như bụi mịn, khí CO, NOx, SO2 và đặc biệt là các hợp chất cực độc có khả năng gây ung thư. Những chất này phát tán trong không khí, xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, ảnh hưởng đến phổi, tim mạch và hệ miễn dịch. Đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh nền về hô hấp, khói từ việc đốt rác có thể gây ho kéo dài, viêm phế quản, hen suyễn và nhiều biến chứng nguy hiểm khác. Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, việc đốt rác còn gây mất mỹ quan nông thôn, tạo mùi khó chịu, làm giảm chất lượng không khí và tiềm ẩn nguy cơ cháy lan sang nhà ở, công trình, đồng ruộng, đặc biệt trong điều kiện thời tiết nắng nóng và hanh khô. Pháp luật hiện hành cũng quy định rõ: hành vi đốt chất thải rắn sinh hoạt không đúng nơi quy định là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của Nhà nước. Như vậy, đốt rác không phải là giải pháp, mà là nguyên nhân làm gia tăng ô nhiễm môi trường và đe dọa sức khỏe cộng đồng.

Hành động từ mỗi gia đình

Bảo vệ môi trường không phải là việc của riêng ngành tài nguyên môi trường hay đơn vị thu gom rác thải. Môi trường sạch hay bẩn bắt đầu từ chính mỗi gia đình. Mỗi hộ dân hãy thực hiện tốt: Phân loại rác thải sinh hoạt ngay tại nhà theo đúng hướng dẫn; Đựng rác trong các dụng cụ phù hợp, có nắp đậy, bảo đảm vệ sinh; Bỏ rác đúng giờ, đúng nơi quy định để thuận tiện cho công tác thu gom; Tuyệt đối không đổ rác xuống sông, ao, mương, cống rãnh; Không đốt rác dưới mọi hình thức, kể cả lá cây, rơm rạ hay rác sinh hoạt; Tích cực nhắc nhở người thân, hàng xóm cùng thực hiện….

Đối với các tổ chức đoàn thể như Mặt trận Tổ quốc, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh…, cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động hội viên và nhân dân tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, xây dựng các tuyến đường xanh – sạch – đẹp, các mô hình phân loại rác tại nguồn, khu dân cư không rác thải và không khói đốt rác. Nhà trường cũng cần tăng cường giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh, bởi các em chính là những tuyên truyền viên tích cực trong mỗi gia đình.

Vì một Nam Thanh Miện xanh – sạch – văn minh

Một địa phương đáng sống không chỉ có đường rộng, nhà đẹp hay kinh tế phát triển, mà còn phải có môi trường trong lành, không khí sạch và cảnh quan xanh mát.

Xã Nam Thanh Miện đang từng bước xây dựng chính quyền phục vụ, nông thôn văn minh, hiện đại. Để đạt được mục tiêu đó, rất cần sự chung tay của toàn thể nhân dân trong công tác bảo vệ môi trường. Mỗi túi rác được phân loại đúng cách là thêm một phần tài nguyên được tái sinh. Mỗi lần từ chối đốt rác là thêm một bầu không khí trong lành cho con cháu chúng ta. Mỗi hành động nhỏ hôm nay sẽ tạo nên sự thay đổi lớn cho ngày mai. Hãy bắt đầu từ những việc gần gũi nhất: phân loại rác trong gia đình, bỏ rác đúng nơi quy định và nói không với đốt rác. Đó không chỉ là chấp hành pháp luật, mà còn là biểu hiện của ý thức công dân, của tình yêu quê hương và trách nhiệm đối với cộng đồng. Vì sức khỏe của chính mình, vì tương lai của con em chúng ta, vì một Nam Thanh Miện xanh – sạch – đẹp, văn minh và phát triển bền vững, mỗi người dân hãy cùng chung tay thực hiện tốt việc phân loại rác thải tại nguồn và kiên quyết chấm dứt hành vi đốt rác. Quan trọng hơn, phân loại rác tại nguồn còn góp phần hình thành nếp sống văn minh, nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi người dân đối với cộng đồng.